چ. مرداد ۱۵ام, ۱۳۹۹

ڤیستیڤاڵی شازدەی شانوی کوردی سەقز و چاوە روانیەکان

خالید حه‌یده‌ری

ئەو بۆ چوونە کە ؛ هەر لە سەرەتاکانەوە، واتە سەردەمی پیش میژوماقبل تاریخ” ، زمانێ قسە و ئاخافتن، زمانێ جستە ولەش و ئیشارە بووەو مروڤ بو پەیوندی گرتن و لەیەک گەیشتن، لە جم و جووڵ و ئاکاری جوراوجور و دەنگ و هەرا و هاوار، کەڵکی وەرگرتووە..یان ئەوەی کە؛ مناڵ پێش ئەوی پا بگری یا زمان پکاتەوە، بە یارمەتی کومەڵێ جووڵە و دەنگ و خۆ نواندنو خۆخستنە بەر چاو حەول ئەدا، و پیداویستی خوی، بە زمانی بێ زمانی داوا ئەکات .

و هەروەها چندین بوچوون وبابەتی تر هەیە کە ئەی سەلمینیت *شانو* هەر لەسەرەتای بوونی لە ناخیمروڤ دا، جی خوش کردووە وکاتی پێویست یارمەتیشی داوە. کە وابی، با بڵێن شانو مڵکی کەس نێەو هونەریکی دێرین و کوونە و وەک میراتێک لە بەر دەست مروڤ دایە و هاتۆتە ناو ژیانی روژانەی جەماور.تا ئەمرو کە بوتە کەرسەیەکی مودێڕن و پیشکەوتو خوازوخووی بە جەماعەتی بیرمند ناساندووە.  

دەیجا، ئەم میراتە زیرینە کە *شانو*ی ناوە و خزمەتیکی بەر بڵاوو بەر چاووی بە مروڤایەتی کردووە، بەرە بە بەرە،بی جیاوازی رەگەز و رەنگ و زمان و ئایین و جوغرافیا، بەرەو پیش هاتووەو بست بە بست و شار بە شاری ئەم جیهانە پان و بەرینە گەراوە و جەماعەتیکی زورێ وروژاندووە و هاورێانی تایبەتی خۆێ دوزیوەتەوە،پاشان لە نەهالیکی پڕ رەگ و ریشە وەک*ئەندێشە*یارمەتی وەر گرتووە تا بەڕەی داهاتو لە بەرو بۆ و سیبەری بەحەسینەوە..

جا هەر وڵات یا ناوچەیەک بە پی تیروانین و زانست و دەوڵەمندی، میراتیان وەر گرتووە و پاش ئاڵو گووڕ ورازانەوەی تایبەت بە خوویان، تیکەڵی ناو کەلەپوور و کلتوری ناوچەکە کراوە، بۆوەی زانیاری بەدات و تیشک و روناکی بەخاتە سەر ئەو کەمایەسیە زەق و ناحەزانە کە کومەڵگا ئازار ئەدات.

جا ئەوسا، کە بەم پلەو پایە گەێی دیتە گورەپانی ململانەیزانست و فەلسفە و فەرهەنگ و هونەر و سیاست و..خووێ ئەناسینیت و ناسنامە وەرئەگریت.  

جا پرسیار: ئایا فیستیواڵە مەزڵومە کی سەقز کە هەر هەمو بە چاویی قەرزدار چاویی لی ئە کەن ، تۆ بڵێ جۆابی قەرزی ئەوانو، چاوەروانیەکان بداتەوە.؟

دەی ئیدی کەم بڵین شانو دیاری و تحفەی فڵان وڵات و فیسار کلتورە، بەڵی دیارە ئەوان بو راگرتن و پەرە پیدان شەرێکی قورسیان کرد، چەند *سەدە* شانو لە بەند کرا و خوینیکی زور شانوکار رژا .. بڵام شانو خۆی لەم دوخە نالەبارە رزگار کرد، چون بنمای شانو حەقیقەت و راستیە، بویەش زور جار رەق و تاڵە…

بو کوتایی ئەم باسە ئەوە بڵیم کە ، ئەگر خۆرئاوا شانازی بە شانوی خۆی ئەکا و بەر و بوم و ناز ناوەی ٢٥٠٠ ساڵەی خووی بە چاومان دا ئەدات ، حەقی خۆیانه وپیروزیان بیت، بڵام ئەمە بەو مانایە نیە کە خۆر هەڵاتیشدەستی کورتە و قسەی بوکوتن کەمە، نا، هەر لەو خۆڕئاوایانە ئەمرو کەم نین زانا و پسپۆڕیان، کە لە سەر ئەو گەنجینە کولتوریەی خۆرهەڵات باس ئەکەن کە روژ بەروژ زیاتر خۆی دەر ئەخا ..

جا پرسیاری گەورە لیرە بەدێ دی :  داخۆا ئەبی کی بۆ بەهرەمەند بوون، لەم گەنجینە نەتەویە کلتوریە،هەڵسوران پکا و بە جیهانی بناسینی ؟ دەوڵەت؟ کام وەزارتخانە؟ هونەرمەند؟ بەکام پشتیوانی؟ جا من ئەم ئاواتە بو فیستیواڵیکی زور بە نرخی وەک شانوی کوردیسەقز، وتەواوی فیستیواڵی پاریزگاکان دەخوازم کە بریا روژیک لە روژان، لیژنەیەک لە پسپۆرو خبرەی فەرهەنگ و هونەر، دیاری بکرێن و لە سەر ئەم خەزینە کلتوریانە ئیشی توژینەوە بکریت، بەراستی هەوینی زور بە نرخ، بو هەمو هونەرەکانی تیایە، بڵام ئیستا غوباری ئەو سەر دەمەی تەواو لە سەر لانەچووە و بی دەنگ و تٶزاویچاوەری خویندنەوەیە. .. ئەم پیشەکیە کورت وموختەسەرە، بو وەیە کە بی شاردنەوە بە راشکاوی بڵێنشانۆی کوردستان ئەتوانی لەچە حاڵی کا بیت.

یەک: جی خوشحالیە کە شانوی کوردی سەر قاڵی ئاڵو گوریکی بە نرخە، بەو مەرجە کە، پروگرامی بیت و پارەی بو تەرخان بکریت، ئیشەکە لە چوار چیوەی برادەری و رەفاقەت و سەلیقە بیتە دەری و بچیتە دەلاقە و رۆانگەی قانون و یاساو و پروپوزاڵەوە ..

دوو:  شارەزایانی دڵسوزی شانو بینه مەیدان بو چالاک کردن و چاکسازی و کارامە کردنی ئەنجومەنەکان ودورخستنەوەی هەر جورە ناعەداڵتی کە برابر بە شانویشارستان دەکریت،  بە تایبەت ئەم پچڕپچرو لەت لەت کردنی بوجەی ساڵانەی شارەکان و ئەو بوشاییە زەقەی نێوان تاران و شارستان..دەڵین نا ؟ بێنن بوجەی شانۆیەک لە تاران، لە گەڵ بوجەی فیستیواڵیک وەکسەقزە هەڵسنگینن.

با ئەوەش بڵیم من خووم شاهیدی بی سەرەو بەریئەنجومەن، لە پاریزگای خوومان بووم و زوریشم هاوار کرد، بڵام کەس بە دەنگموە نەهات، هەرچەند هاواری من بەردەوامە.. بڵام ئەوەی وا ئێزن بەو وەزعە نا لەبارە ئەدات، نوقسان لە ئایین نامەی ئەنجومەنی شانوی گشتی دایە، کە رێ ئەدا کەم کووڕی نەدینترێ.

سی : سەرکەوتویی سەکۆی ڤیستیواڵی شانۆی کوردیسەقز، هەر لە نمایشی چەند شانوی رێک وپێک دا نیە، ئەرکی سەرەکی، ناساندن و پەرە پیدان و بەدوا چونی فەرهەنگ و ئەدبی زارەکیە و بەها دان بە توژینەوەی کولتوری، بۆ بەرهم و دەقی ئورژیناڵ..

هاوریان لە زور کەس ئەوەم بیستووە کە ، هەڵسوران و هەڵگرتنی باری کلتوری، قورس وگڕانە، بڵام کە بگاتە جێ، حەسانەوەکی هەتاهەتاییە.

باسەکە کوڕت کەێنەوە، با تەمەن دریژبیت. لەکوتایی دا، ماندو نەبینی و دەست خوشی لە هەمو بەریوە بەرانی فیستیواڵە جۆان و جحیڵەکەی شانوی کوردی سەقز دەکەم، دیارە روون و ئاشکرایە،کومەڵگا و سەرجەم شانوکاران چاوە روانن فیستیواڵ ساڵ بە ساڵ، باڵایبەرزتر بیت و گەشە و نەشەی شانوی کوردی بەدۆادابیت.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

css.php