رفتن به بالا

تعداد اخبار امروز : 1 خبر


    مهاباد تا قسمتی ابری
    ٩(°C)
    وزش باد ۴(mph)
    فشار ٢۵.۶٢(in)
    محدوده دید ۶.٠(mi)
    اشعه فرابنفش 1-Low
    رطوبت ٢۵.۶٢(in)
گاه‌شمار تاریخ خورشیدی
بهمن ۱۳۹۶
ش ی د س چ پ ج
« دی    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  
در حاشیه نمایش خانم و آقای نت

اینجا عشق به مدد مصیبت آمده است

دکتر حسن رشیدی

 نمایش در بازه زمانی ٥ تا ١٥ ‌آذر برای حمایت از زلزله زدگان کرمانشاه بر روی صحنه رفت و با اهداف خیرخواهانه و نثار عواید نمایش به زلزله‌زدگان، مخاطب خویش را با فضای نوع‌دوستانه ساری و جاری در فضای اجتماعی همنوا می‌نماید.

پرواضح است که فعالیت‌های فرهنگی-هنری در شهرستان‌ها و با تمرکز بر شهرستان مهاباد بسیار کمرنگ شده است، هر چند که متصدیان این عرصه از درک این فضا و نیازهای جامعه بدان‌ عاجزند و دغدغه‌های چاره‌اندیشانه در این حوزه اندک است و این عامل اصلی است؛ باید گفت که غربت از هنر و فرهنگ متأثر از عواملی چند است و از جانبی ریشه‌ای در اوضاع اقتصادی دارد که مردم را به انحاء مختلف آن‌چنان درگیر درآمد و معیشت کرده است که مجالی برای پرداختن به سطوح عالی‌تر حیات انسانی باقی نگذاشته است اینجاست که هنر مظلوم واقع می‌گردد و از آن مظلوم‌تر انسان بریده از هنر؛ حق است که از زمانه‌ای پرده برداشت که تغییرات اجتماعی در همه شئون زندگی جامعه مشهود شده است و نوع روابط انسانی ( بر اساس این نمایش روابط دو جنس از قبل از ازدواج و پس از آن و تشکیل خانواده ) که از بارزه‌های آن وجود و رسوخ شبکه و تکنولوژی ارتباطات است که این مشخصه اصلی عرصه زندگی شده است و همه ارکان روابط اجتماعی را درنوردیده است؛ کوته‌نگری است که از تغییر فضای اجتماعی سخن نگفت که گذاری که مدرنیته در کشورهای در حال گذار به خود می‌بیند واجد خصیصه‌های معنازدایی است که قبل از هر چیز در هنر و ذائقه‌های هنری نمایان می‌گردد؛ بر این اساس است که با کمی ژرف اندیشی قابل لمس است که هم هنرمند و هم مخاطب وی در حال بازآفرینی و بازبینی خویش است و در بسیاری از موارد نوعی گم‌شدگی، ویرانی و بیهودگی را تجربه می‌کنند که خاصیت هر نوع زایشی است؛ بدینگونه است که فعالیت‌های هنری چنان‌که باید و شاید و یا چنان‌که از شهر مهاباد انتظار می‌رود نه در بین اهل هنر و نه در بین مردم و مخاطبین در تکاپو نیست.

 

نمایش فوق الذکر موضوعی مهم و مسأله‌ی روز را برگزیده است و به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی می‌پردازد که وجه رایج آن در بین عامه‌ی مردم موبایل و ارتباطات اینترنتی و بهره از شبکه‌های اجتماعی رایج چون فیس‌بوک، تلگرام و … است در جریان نمایش مخاطب به خوبی لمس می‌کند که چگونه انسان، خانواده و روابط آن توسط این نوع روابط مجازی تسخیر شده است و زندگی و روابط واقعی تحت‌الشعاع آن واقع شده است؛ و این مهمترین حلقه‌ی روابط انسانی یعنی عشق نیز از طریق آن میسور می‌گردد و تداوم یافته است به‌علاوه ارزش‌هایی چون عاطفه، صمیمیت و هم‌چنین نفرت‌هایی چون خیانت و انتقام نیز از این مجرا صوری دیگرگونه یافته‌اند و بدین طریق نمایش بیانگری اجتماعی دارد و بر مصداق‌هایی عینی از واقعیات اجتماعی امروزه اشاره دارد که چه روابط و عشق‌هایی را شکل می‌دهد و در برخی موارد هم چه روابط و عشق‌هایی را ویران می‌کند؛ بدین‌گونه است که رسالت هنر و بیانگری واقعیت اجتماعی را می‌توان شاهد بود که این نمایش با جسارت و هنرمندانه به آشکار کردن لایه‌هایی از عشق جاری در بین نسل جدید که امروزی و عرفی شده است، رسوخ می‌کند تا مخاطب آن را عیان می‌بیند و پرده از اسراری برداشته‌می‌شود که بجز هنرمند کسی را توانای بیان آن نیست .
از جانبی دیگر نمایش اسارتی را بیان می‌کند که انسان امروزی و علی‌الخصوص جوان و خانواده با آن در مناقشه است که از یکسو امکان انفصال از آن نیست و بدان نیاز است و از سوی دیگر امکان ویرانگری دارد و توانمندی ها را هر چند می تواند بسیار ارتقاء دهد معمولا به عکس آن را نابود می کند و جوان را به حاشیه و امور ضد ارزش و بیهوده مبتلا می‌نماید که در بسیاری از موارد به اعتیاد از نوع اعتیاد اینترنتی به شبکه‌ها و ارتباطات مجازی انجامیده است. این تئاتر این واقعیت جهان امروزی را عیان می‌کند که دنیای مجازی و جهان دوم انسان، آن‌چنان هم مجازی و دوم نیست و عین واقعیت و اولویت است و حتی دیگر جهان‌ها و برهه‌های زنگی انسان نیز بدان نیاز دارند و آنها را نیز متأثر از خود و هدایت می‌کند.

به علاوه شاخصه‌های مهمی چون تولید نسل و زایایی ( زن باردار است ) در این بیهودگی، بازیگوشی نسل جدید در این گمگشتگی با بازیگری هنرمندانه و طنزآمیز و در برخی موارد کمیک نمایش یافته است به علاوه این واقعیت اجتماعی که با وجود تغییرات اساسی در نگرش‌ها و رفتارها هنوز زن ، زن است و زنانگی می کند بدین معنی که با وجود تغییراتی که در نوع اشتغال و رهایی از سنت حادث شده است ولی وظایف داخل منزل وی چندان تغییر نکرده است؛ و مرد، مرد است و مردانگی می‌کند هرچند وظایف و نوع اشتغال وی تغییر کرده است ولی هنوز رگه‌های مرد سالاری تداوم یافته‌است و این حکم مرد است که در خانواده جریان دارد اگر چه این سالاری دیگر آن استبداد نیست.

از حیث هنری
صدا، رنگ و هارمونی هنرمندانه حامل معانی مخصوص اند و عنصری تابع که نه اصلی اند که از خصیصه های هنر بصری نوین است، از این نظر اصوات حامل و بیانگر معانی زبانی ( کردی، فارسی، انگلیسی و… ) کمتر شنیده می‌شود ولی لحن‌ها، نواها و اصوات حامل بار معنایی، احساسی اند که مخاطب آن را می‌شناسد و به تمرکز نمادین آنها سوق می‌یابد.
از نظر سبک
نمایش رئالیستی است و تلفیقی از سبک‌های طنزمآبانه و کمیک دارد و حالت و حس نوستالژیک آن انسان و علی‌الخصوص جوان غریبه‌ای را به نمایش در می‌آورد که اهل همه جاست و هیچ جایی نیست به عبارتی انسانی جهانی شده در عصر سرمایه‌داری که در حال کنده شدن از ریشه‌ها و با خود غریبه شده است و در حال گذاری بسیار غم‌انگیز به دنیایی نوین است و معناها، ارزش‌ها و عینیات متحول شده؛ مواهبی چون عشق و خانواده را نیز درنوردیده است.
موسیقی و صدا
قبل از هر چیز سکوت و نبود صدا به عنوان بارزترین نوع نُت در جای جای نمایش احساس خود را منتقل می‌کند و دیگر فقط نمایانگر عدم و مرگ نیست و معنادار است، موسیقی و صدا واجد خصوصیت انتقال شادی، غم و سایر احساسات انسانی است در برخی موارد مخاطب را به شوق و ذوق می‌آورد و در برخی موارد وی را حزین می‌کند و گاهاً با پوزخندی طعنه‌آمیز وی را بیدار می‌کند.
ارتباط زنده
از خصوصیت بارز این نمایش سرزندگی و ارتباطی است که به صورت زنده با مخاطب حاضر در سالن برقرار می‌شود هیچگاه مخاطب رها نمی‌شود و بازیگر هر لحظه ماهرانه وی را به صحنه می‌خواند و هم از بار معنایی و احساسی و هم به صورتی زنده و واقعی وی را درگیر نمایش و جریان آن می‌کند تا جایی که عضوی از عشق و نفرت داستان می‌گردد؛ می‌شد لمس کرد که هر یک از تماشاگران هر لحظه احساس می‌کردند که احتمال دارد بازیگر از روی صحنه و به بهانه‌ای با او ارتباط بگیرد.
از حیث محتوایی
در عین وجود مضامین عالی عاطفه عشق، خانواده، وفای به خانواده؛ مصادیق موجود خیانت، اعتیاد و گسست از خانواده به خوبی نشان داده شده است؛ محدوده‌های حریم‌ شخصی و روابط بین فردی و گروهی قابل استنباط است؛
از نظر محتوایی نمایش بر مهمترین نهاد اجتماع ما یعنی خانواده بنیان یافته است و با مهمترین و شاه‌کلید روابط انسانی یعنی عشق در جریان است و مهمترین مسأله جامعه ما یعنی شبکه‌ها و به بارزترین عنصر موجود و مشکل و مسأله اجتماعی همگان در همه جا ( از فرد، خانواده تا ادارات و … ) یعنی اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و رواج خارج از عرف و خطرناک آن را علم کرده است که بر نسل جوان استیلا یافته است و تعارض نیاز و مشکل را در این زمینه هویدا کرده است؛ در این باب با برائت از رسمیت نامأنوس، هنرمندانه عرفی بودن و خودمانی بودن را به نمایش گذاشته است .
در نهایت این مضمون که در جای جای داستان به نمایش درآمد که هر لحظه این امکان وجود دارد که اتفاقی بیافتد و خطری در حال تهدید کردن رابطه‌هاست در عین حال امیدی وجود دارد این امکان که یکی از کنشگران بیدار شود و از دنیای مجازی برهد و دیگری را نیز برهاند و به واقعیت زندگی، خانواده و عشق برگردد. اینجا همه چیز عشق است و عشق همه دنیای انسان است که اگر نیست دیگر چیزی نیست و تاریکی حاکم می شود.
خصوصیت پیش‌بینی ناپذیری کنش‌ها، حالات و روابط انسانی در زمانه‌ی سیال ارتباطات و شبکه‌های مجازی و مانایی مضامینی چون عشق و اعتماد در خانواده که از نمایش مستفاد می‌گردد از یک طرف گویای دنیای کنونی است که حامل آینده‌ای مبهم برای انسان است که در بسیاری سرگشتگی، خستگی و بیهودگی را پدید آورده است؛ هم‌چنین پیش‌بینی ناپذیری و سرعت تغییرات را بیان می‌کند که نمی‌توان به آن دل بست و تو ای انسان به یاد داشته باش که این عشق است که می‌ماند و..

 

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت ویژه

نگاهی به یازدهمین جشنواره داستان بانه

زمستانِ با بهار

یازدهمین دوره جشنواره داستان بانه پس از فراز و نشیبی فراوان، به وقفه چندین ساله برگزاری این رویداد مهم و دوست داشتنی ادبی پایان داد و رونمایی نمادین از دبیرخانه دائمی این جشنواره در شب اختتامیه ثمره ی تلاش چندین ساله برگزار کنندگان آن بود تا شاید عاملی برای استمرار مجدد در برگزاری آن باشد. علی الرغم انتقاد برخی سایتهای محلی از برگزاری این جشنواره که عدم استقبال شهروندان را دلیل ناکارآمدی آن دانسته اندد؛ نباید اهمیت، ضرورت و تاثیر گذاری جشنواره هایی از این دست بر روند فعالیت های ادبی را فراموش کرد البته بی شک تحقق این امر در صورت استمرار در برگزاری و همچنین روند اجرایی حرفه ای و دقیق تر فراهم خواهد آمد. از چند دهه پیش تقریبا در تمامی شهرهای کوردستان انجمن های ادبی محفل و محلی برای گردهمایی ادیبان و شاعران هر شهر و تبادل آثار و نظرات بوده و هست؛ اما رویدادهایی که باعث گردهمایی و دیدار ادیبان و نویسندگان شهرهای مختلف باشد اندک و انگشت شمارند. انگار این روزها نمی توان انتظار داشت کنگره فرزانگان کورد، بزرگداشت ماموستا حقیقی، بزرگداشت ماموستا محمد قاضی و... تکرار شوند و در چنین شرایطی نبود جشنواره داستان بانه نیز که می توان ادعا کرد تنها رویداد و آزمونگه داستان های چاپ نشده ی کوردی به حساب می آید لطمه ای است به ادبیات کوردی. بینه ر در جریان برگزاری یازدهمین جشنواره داستان بانه شاهد تلاش و زحمات شبانه روزی اعضای دبیرخانه بود و آن را ارج می نهد و بر اساس رسالت هنری و رسانه ای لازم می داند ضمن سپاس از فراهم شدن امکان حضور تنها پایگاه خبری هنری کوردستان، در راستای بهتر و پر ثمرتر برگزار شدن جشنواره در دوره های آتی مشاهدات و پیشنهادات کارشناسان خود را ارائه دهد ، چرا که بینه ر ضمن حمایت معنوی از تمامی فعالیتهای موثر و محترم در عرصه فرهنگ و هنر کوردستان، تحلیل و انتقاد درست رویدادها را عاملی برای پیشرفت و کمبود کاستی ها می داند. امید است مطالب مطرح شده مورد توجه دست اندرکاران جشنواره داستان بانه قرارگیرد و از سوی برخی مخالفان با برگزاری جشنواره، به عنوان مخالفت با آن و یا عیب جویی و بدگویی از این رویداد مهم و قابل احترام تلقی نشود، چراکه بینه ر کاملاً موافق این رویداد مهم ادبی است و در حد توان اندکش برای هرچه بهتر و باشکوه تر برگزار شدن آن نیز تلاش خواهد نمود.   1. جشنواره داستان بانه از همان ابتدا در دو بخش کوردی و فارسی برگزار شده و یکی از اهداف جشنواره برقراری ارتباط و تعامل بین ادبیات کوردی و فارسی بوده و هست. به نظر می رسد پس از یازده دوره برگزاری (طی 18 سال) می بایست پرسید جشنواره تا چه اندازه به این هدف دست یافته و دست آوردها و کاستی ها چیست؟ بدون شک برقرای ارتباط مد نظر جشنواره بین این دو حوزه ادبی، نیازمند فهم و ارتباط با آثار از سوی طرفین است. عدم پخش مناسب ...
css.php